Op de radio: Interview RTV Rijnmond

Op de radio: Interview RTV Rijnmond

Recentelijk was ik twee keer te gast bij RTV Rijnmond voor een interview. In het radioprogramma Middag aan de Maas wordt in het item ‘Vergeten Verhalen’ aandacht besteed aan de geschiedenis van het Rijnmondgebied (Rotterdam en omstreken), en hiervoor was ik gevraagd voor een gesprekje over mijn scriptieonderzoek naar hugenoten in Rotterdam, en de tweede keer over mijn promotieonderzoek naar 17e-eeuwse pamfletten.

Hoe ze nu precies bij mij waren gekomen om iets te vertellen over mijn scriptie was me niet helemaal duidelijk, want dat is inmiddels toch wel een tijdje geleden. Ik moest dus weer even mijn eigen teksten erbij pakken voor de details, maar het grote verhaal zat nog wel in mijn hoofd. Het was sowieso een leuke en interessante ervaring om een keer in een radiostudio op bezoek te zijn, en om dan in pakweg tien minuten iets te moeten vertellen over een onderzoek waar je zo lang mee bezig bent geweest.

Logo-RTV-Rijnmond

Hugenoot in Rotterdam: David Chabot
Voor mijn afstudeerscriptie deed ik onderzoek naar het familie- en handelsnetwerk van David Chabot (1666-1714), een hugenoot uit La Rochelle die zich omstreeks 1700 in Rotterdam vestigde, van waaruit hij zijn koopmansactiviteiten ontplooide. Hij was in Rotterdam lidmaat van de Waalse kerk, en getrouwd met een eveneens uit La Rochelle afkomstige koopmansdochter.
Een van de vragen in mijn onderzoek was onder meer waarom Chabot, nadat hij in 1686 Frankrijk had verlaten, voor Rotterdam koos, terwijl zijn familie onder meer in Londen en Amsterdam terecht was gekomen. Mogelijk gaf Chabot de voorkeur aan Rotterdam vanwege de gunstige positie die de stad innam binnen de zogenaamde Westvaart, de handel op Frankrijk, Engeland en het Iberisch Schiereiland. In Rotterdam had David Chabot een centrale plek binnen het familie- en handelsnetwerk, dat zich uitstrekte van Portugal en Frankrijk tot Engeland en de Nieuwe Wereld (New York, Boston).

Het interview is hier terug te luisteren op de site van RTV Rijnmond (het begeleidende tekstje is wat ongelukkig geschreven overigens).

De oude Waalse Kerk in Rotterdam, aan de Hoogstraat. Gesloopt in 1922. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)
De oude Waalse Kerk in Rotterdam, aan de Hoogstraat. Gesloopt in 1922. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Pamfletten in de 17e-eeuwse Republiek
Een iets groter en complexer onderwerp, maar ook met meer spannende verhalen! Mijn promotieonderzoek richtte zich op het gebruik van begrippen zoals vaderland en patriot in pamfletten uit de 17e-eeuwse Republiek. Ik keek hiervoor naar pamfletten uit conflictjaren: jaren van interne spanningen en strijd, bijvoorbeeld 1618, 1650 en 1672. Dit waren tevens piekjaren in de pamflettenproductie. Pamfletten waren in de 17e eeuw hét massamedium, en in perioden van binnenlandse politieke strijd verschenen er extra veel.
Zoals in 1618, toen tijdens het conflict van de Bestandstwisten pamfletschrijvers hun pijlen richtten op Johan van Oldenbarnevelt. Landsadvocaat Oldenbarnevelt werd ervan beschuldigd het vaderland in gevaar te hebben gebracht, onder meer door de remonstranten (arminianen) te steunen, en hij zou samen hebben gespannen met de Spaanse vijand. Er verschenen veel felle pamfletten tegen Oldenbarnevelt, ook nadat hij op bevel van stadhouder Maurits was gearresteerd. Een specifiek pamflet, Gvlden legende Van den Nieuwen St, Jan, valt op door de zeer lasterlijke inhoud, niet alleen gericht tegen Oldenbarnevelt zelf, maar ook tegen zijn familie. De anonieme auteur leek er een kwaadaardig genoeg in te scheppen om zoveel mogelijk beledigende details over de familieleden op te dissen, en de eer en reputatie van Oldenbarnevelt volledig de vernieling in te schrijven.
Gezien deze toch wel extreme inhoud kon ik het niet laten twee korte citaten uit dit pamflet voor te lezen (in een moderne hertaling). Publieke figuren hadden het in de 17e eeuw dus zeker ook niet makkelijk.

Het interview is hier terug te luisteren.

Titelpagina van de 'Gvlden legende Van den Nieuwen St, Jan', het zeer felle pamflet tegen Johan van Oldenbarnevelt.
Titelpagina van de ‘Gvlden legende Van den Nieuwen St, Jan’, het zeer felle pamflet tegen Johan van Oldenbarnevelt.
Reageren is niet mogelijk.