Tweede Maasvlakte: Groot, groter, grootst

Tweede Maasvlakte: Groot, groter, grootst

Een bezoek aan de Tweede Maasvlakte is fascinerend. Er gebeurt op het eerste oog niet heel veel: het grootste deel van het nieuwe land ligt braak, en waarschijnlijk zal dat nog wel een tijdje zo blijven. Bomen groeien er niet, en mensen zijn er maar weinig. Degenen die er wel zijn komen om vogels te spotten, voor het strand, om te windsurfen, of om een patatje te eten met een fantastisch uitzicht op de Noordzee en de Nieuwe Waterweg, waar de meest grote schepen voorbij komen. Want er is wel degelijk activiteit. Windmolens draaien, containerschepen worden gelost, gigantische kranen zijn in aanbouw, en even verderop gaat de Eerste Maasvlakte 24 uur per dag, 7 dagen per week door.

Tweede Maasvlakte Euromax Terminal Rotterdam
Containerschepen bij de Euromax Terminal Rotteram, Tweede Maasvlakte.

Ik was op de (Eerste en Tweede) Maasvlakte vanwege een bedrijfsuitje: de verjaardag van de Centrale Discotheek Rotterdam (53 jaar al!) werd in 2014 gevierd in Rotterdam zelf. Met de bus naar Rozenburg, waar een blik kon worden geworpen op de Oasis of the Seas, het grootste cruiseschip ter wereld, dat in een dok van Keppel Verolme een onderhoudsbeurt kreeg. Vanuit Rozenburg verder met de Fast Ferry via Hoek van Holland naar de Tweede Maasvlakte, met onderweg vanaf het water uitzicht op de Europoort, en een groep fotogenieke zeehonden. Op de Tweede Maasvlakte reed de bus langs duinen, nog lege havens, windmolens (veel windmolens), een terminal met zelfsturende wagentjes en automatische kranen, en heel veel leeg land dat nog ontwikkeld moet worden.

Oasis of the Seas Keppel Verolme Rozenburg
De Oasis of the Seas in het dok van Keppel Verolme bij Rozenburg.
Tweede Maasvlakte zeehonden
De zeehonden lijken het naar hun zin te hebben.

De Eerste Maasvlakte geeft een idee van de toekomstige bedrijvigheid. Er zijn pakhuizen, een energiecentrale, er rijden treinen, maar bovenal zijn er heel veel containers. Daar zijn ook de terminals waar de echt grote containerschepen liggen (‘leggen’), met een capaciteit van 16.000 containers. Maar het kan altijd nog groter, want er zijn schepen die nog 3.000 containers meer kunnen herbergen. Alles is groot op de Maasvlakte, en het kan altijd groter. Nog meer containers, nog grotere schepen, nog hogere en snellere kranen, nog meer kuub steenkool en nog meer liters brandstof per minuut. Alles om maar bij te kunnen blijven, en te kunnen concurreren met de andere wereldhavens.

Ook op de Maasvlakte: het Europees Massagoed- Overslagbedrijf (EMO), waar kolossale hoeveelheden steenkool en ijzererts liggen, die door grote graafmachines via lopende banden in treinen worden geladen, volledig geautomatiseerd. Steenkool is zwart, maar de bergen met voorraad zijn wit: tegen het stof worden de kolen bespoten met aardappelmeel. Het is soms moeilijk te begrijpen wat je allemaal ziet, maar dat maakt het ook weer zo interessant.

Tweede Maasvlakte EMO
Graafmachine met steenkool op het terrein van EMO.

Bij een bezoek aan de Tweede Maasvlakte maak je kennis met een wereld waar je je als inwoner van Rotterdam nauwelijks bewust van bent. Natuurlijk, Rotterdam is een havenstad. En met de Wereldhavendagen kun je een idee krijgen van die haven, die zich inmiddels grotendeels buiten de stad bevindt. Maar wat er op de Maasvlakte gebeurt is toch echt wat anders. De hoeveelheden, de grootte, de massaliteit, het is soms om van te duizelen. Maar dat betekent niet dat er ook massa’s mensen werken. Op de Maasvlakte zie je de gevreesde robotisering in de praktijk. Zo veel is geautomatiseerd dat er nauwelijks nog menselijke arbeid nodig is. En soms kunnen mensen het werk ook niet meer: het is te groot, te hoog, of te complex om nog door mensen gedaan te worden. Het gevolg is een vervreemdend effect: je ziet de onbemande wagens rijden met containers, grijpers hun ladingen lossen in enorme schepen, en kolen in treinen gestort worden. Tegelijkertijd is het er leeg; als je een mens ziet lopen heb je geluk.

Tweede Maasvlakte strand
En je kan er altijd nog naar het strand.

Het duurt wel even voor de Tweede Maasvlakte volledig gevuld is. Dertig tot veertig jaar misschien. Wellicht komt er daarna een Maasvlakte3, de plannen schijnen er al te zijn. Tot die tijd is de Tweede Maasvlakte de plek waarmee Rotterdam de grootste en belangrijkste haven van Europa moet zien te blijven. En anders is er gelukkig ook nog een mooi strand.

Reageren is niet mogelijk.