Ryan Adams Heartbreaker deluxe

Ryan Adams’ Heartbreaker en andere gebroken harten

Deze maand (6 mei) kwam de Deluxe Edition van Heartbreaker uit, een heruitgave van Ryan Adams’ solodebuut uit 2000. Nog steeds wordt het gezien als zijn beste album. Er werd altijd gesteld dat de titel van het vaak melancholieke Heartbreaker verwees naar een verloren liefde van Adams (de Amy van het gelijknamige nummer), maar zelf kwam hij onlangs met een andere uitleg. Hij had zich namelijk laten inspireren door niemand minder dan Mariah Carey, en haar single Heartbreaker uit 1999. Hoe serieus Adams was is de vraag. Hij had trouwens ook kunnen zeggen dat de titel kwam van Heartbreaker van Led Zeppelin, of van Dolly Parton, Dionne Warwick, Pat Benatar of The O’Jays. De lijst is eindeloos: popmuzikanten zingen blijkbaar graag over hartenbrekers en gebroken harten. Daarom hier een kleine selectie van nog eens negen andere ‘heartbreaks’, in liedjes of albumtitels.

Ryan Adams Heartbreaker deluxe edition cover

Ryan Adams – Come Pick Me Up (van Heartbreaker, 2000)
Maar als eerste een nummer van Heartbreaker zelf. De reissue, met een extra cd met demo’s en outtakes en een dvd met liveopnamen, wordt net als de oorspronkelijke uitgave in 2000, goed ontvangen. Heartbreaker, dat Ryan Adams maakte samen met Gillian Welch en Dave Rawlings, bevat enkele van zijn bekendste nummers, zoals To Be Young (Is to Be Sad, Is to Be High), My Winding Wheel en Oh My Sweet Carolina, met zang van Emmylou Harris. De klassieker, en de grote publieksfavoriet, is echter tranentrekker Come Pick Me Up, het nummer waarmee Adams ook veel van zijn concerten afsluit. Op internet zijn talloze versies van Come Pick Me Up te vinden, zoals deze voor radiostation KCRW met band, deze met Jenny Lewis op achtergrondzang, en deze op het Glastonbury festival. Ik heb hier gekozen voor een soloversie uit 2011 opgenomen in Breda, en destijds uitgezonden door de VPRO. Allemaal mooi.

Mariah Carey – Heartbreaker feat. Jay-Z (van Rainbow, 1999)
Dan het nummer dat Adams dus inspireerde voor zijn albumtitel: Heartbreaker van Mariah Carey. Het was de eerste single van Careys album Rainbow uit 1999. Met dit album ging Carey verder met de r&b- en hiphopinvloeden die ze ook al voorzichtig op voorganger Honey had laten horen. Ook presenteerde Carey zich op Rainbow met een nieuw ‘volwassen’ imago, wat in de muziekindustrie een eufemistische term is voor meer bloot en seks. In de videoclip van Heartbreaker deed Carey dan ook haar uiterste best zo zwoel mogelijk over te komen, met een prominente rol voor haar krappe truitje en navel (missie geslaagd Mariah!). In Amerika werd Heartbreaker Careys veertiende nummer 1-hit.

Whiskeytown – Excuse Me While I Break My Own Heart Tonight (van Strangers Almanac, 1997)
Voor Ryan Adams naam maakte als soloartiest zat hij in de band Whiskeytown. Een beruchte band vanwege vele bezettingswisselingen, conflicten en strubbelingen tussen de verschillende bandleden. Zo ontsloeg Adams de gehele band tijdens een concert! Tegelijkertijd was Whiskeytown ook invloedrijk, met een geluid dat de basis vormde voor de ‘alternatieve country’ of ‘alt.country’ die later populair zou worden. Naast Adams was zangeres/violiste Caitlin Cary het belangrijkste bandlid. Toen Whiskeytown er in 2000 de brui aangaf ging ook Cary solo verder. In 2005 maakte ze met Thad Cockrell het album Begonias (aanrader) met daarop het nummer Please Break My Heart. Maar nu van Whiskeytowns tweede plaat Strangers Almanac (1997) het geweldige Excuse Me While I Break My Own Heart Tonight.

Camera Obscura – Lloyd, I’m Ready to Be Heartbroken (van Let’s Get Out of This Country, 2006)
Ook de Schotten van Camera Obscura zongen over een gebroken hart, in Lloyd, I’m Ready to Be Heartbroken, het openingsnummer van hun derde album Let’s Get Out of This Country uit 2006. Een heel erg fijn nummer van een hele fijne band (een van mijn favorieten). De Lloyd uit de titel verwijst naar Lloyd Cole, de Schotse singer-songwriter die in 1984 met zijn groep Lloyd Cole & the Commotions het nummer Are You Ready to Be Heartbroken uitbracht (hier in een liveversie) (later nog gecoverd door Sandie Shaw). Het nummer van Camera Obscura is dus een zogenaamde ‘answer song’, en wat voor een! Zangeres Tracyanne Campbell kijkt in de video zoals altijd chagrijnig in de camera, maar verder is het een nummer om vrolijk van te worden. Dat kan dus toch!

Kanye West – Heartless (van 808s & Heartbreak, 2008)
Hiphopgrootheid en zelfverklaard genie Kanye West verraste in 2008 zijn fans en de critici met zijn album 808s & Heartbreak. In plaats van vurige raps en beats vol soulsamples kwam West nu met synthesizers, electro en gezongen teksten die door de stemvervormer waren gehaald. Een geheel nieuw geluid voor Kanye West, die in de volgende jaren nog vaker de hiphopwereld op zijn kop zou zetten. Hier riepen zijn experimentele keuzes vooral veel vraagtekens op. 808s & Heartbreak was voor West een ‘therapeutisch album’, waarop hij de dood van zijn moeder en een verbroken verloving verwerkte. Van 808s & Heartbreak is dit de single Heartless (‘the coldest story ever told’). In 2008 vonden de meeste mensen het maar een raar nummer, nu moeten we toch concluderen dat het best goed was.

Noah Gundersen – Heartbreaker (van Carry The Ghost, 2015)
Er is weinig licht of vrolijkheid te bespeuren bij Heartbreaker van Noah Gundersen, afkomstig van Carry The Ghost (2015). Gundersen, die vaak wordt vergeleken met Ryan Adams, maakte met Heartbreaker waarschijnlijk het donkerste nummer van zijn toch al zo serieuze tweede album. Heartbreaker is op die plaat wel een beetje een beetje een uitzondering, met een lengte van over de zeven minuten en een woeste gitaaruitbarsting op het einde. Hieronder een live in de studio opgenomen versie, waarbij de donkerheid van het nummer nog eens versterkt wordt door de beelden.

Niki & The Dove – So Much it Hurts (van Everybody’s Heart Is Broken Now, 2016)
Het meest recente nummer uit dit lijstje komt van het Zweedse electronicaduo Niki & The Dove: Malin Dahlström (zangeres) en Gustaf Karlöf (producer). Hun tweede plaat gaven ze de weinig opbeurende titel Everybody’s Heart Is Broken Now. Gelukkig is hun stevig door de jaren 80 beïnvloedde muziek niet zo zwaarmoedig, hoewel in hun single So Much it Hurts ook weer de pijn die de liefde kan veroorzaken wordt bezongen. De bijbehorende clip doet met zijn felle kleuren de eighties nog eens dunnetjes over.

Nick Lowe – Only a Fool Breaks His Own Heart (van The Convincer, 2001)
Nu is het tijd voor enkele oudere heren. En bij wie kun je dan beter terecht dan bij Nick Lowe? Op zijn album The Convincer maakte hij duidelijk dat de schuld voor een gebroken hart niet altijd bij de ander ligt. Met zijn cover Only a Fool Breaks His Own Heart wees hij er op dat je ook zelf verantwoordelijk kunt zijn voor de pijn, door niet los te willen laten. Makkelijker gezegd dan gedaan meneer Lowe (maar dat weet hij zelf ook wel). Het nummer stamt al uit 1964, en werd door talloze artiesten uitgevoerd, zoals Arthur Psyrock, Long John Baldry en Tom Jones. De bekendste versie is van Byron Lee & Mighty Sparrow, ook in Nederland een grote hit.

Guy Clark – Broken Hearted People (van Texas Cookin’, 1976)
Als er een genre is dat draait om heartbreaks is het wel country, met talloze nummers over de ‘tears in my beer’. Guy Clark is een countryartiest met een enorme status als songwriter. Voor zijn tweede studioalbum Texas Cookin’ (1976) schreef hij Broken Hearted People, waarin hij wil niets liever wil dan in een bar met whiskey treuren om de geliefde die hem ontrouw was. Toch is het geen echte tearjerker. Ook Clark benadrukt dat hij een ‘fool’ is, maar nu eerder omdat hij zich heeft laten bedriegen. Hij krijgt hier hulp van Emmylou Harris en Rodney Crowell.

Ron Sexsmith – Life After a Broken Heart (van Forever Endeavour, 2013)
Clarks Broken Hearted People leerde ik kennen in de versie van Ron Sexsmith, te vinden op het album This One’s for Him: A Tribute to Guy Clark (2011). Net als Nick Lowe is Sexsmith, melancholicus bij uitstek, wel iemand bij wie je terecht kan met liefdesverdriet. Maar gelukkig heeft hij ook vaak een hoopvolle boodschap. Ron Sexsmith weet dat een gebroken hart niet het einde van de wereld is. Het lijkt misschien zo, maar hij verzekert ons in deze bonustrack van Forever Endeavour uit 2013, dat er echt nog ‘life after een broken heart’ is.

Dat er nog leven was een heartbreak, en na Heartbreaker, dat weet ook Ryan Adams. Een jaar na het zo goed ontvangen Heartbreaker bracht hij Gold uit, commercieel zijn meest succesvolle plaat, met naast de hit New York, New York (video) ook prachtige nummers als La Cienega Just Smiled, Somehow, Someday en Harder Now That It’s Over. En sindsdien bracht hij nog een hele trits albums uit. Een gebroken hart bleef hem ook daarna niet bespaard, toen in 2015 zijn huwelijk met actrice/zangeres Mandy Moore strandde. Adams vond troost bij 1989 van Taylor Swift, waarvan hij in hetzelfde jaar zijn veelbesproken coveralbum uitbracht. Niet zo’n klassieker als Heartbreaker, maar wel degelijk een fijne plaat.

Ongetwijfeld zullen er nog talloze nummers over heartbreaks worden gemaakt, want een gebroken hart blijft een enorme inspiratiebron. Aanvankelijk stond in dit lijstje ook nog Heart in Your Heartbreak van The Pains of Being Pure at Heart uit 2011, maar op het laatste moment heb ik die toch eruit gehaald omdat ik de band hier als een eerder had uitgelicht. De geinige videoclip wil ik echter niemand onthouden, en is hier te zien. Want soms is er ook plek voor een beetje vrolijkheid tussen al die treurnis.

Ryan Adams Heartbreaker deluxe edition love